tgoop.com/solseghalam/2086
Last Update:
برای ابوالحسن مختاباد
(و مرثیه ای برای هجرت هنرمند)
🔳 جمعه شب همدیگر را دیدیم. سه جلد کتاب پژوهش درباره موسیقی ایرانی که اخیرا چاپ شده و از ایران آورده بودم را به دست مختابادِ پژوهشگر رساندم. و هر بار که به ایران رفتم به دقت و پیگیری دنبال می کرد که چه کتاب جدیدی درباره موسیقی ایرانی منتشر شده؟ و با نهایت ادب و فروتنی برای آوردن کتاب و رساندنش پیگیری می کرد.
🔳سه جلد کتاب «رساله نوین موسیقی ایران» اثر دکتر بهروز فخیمی را به جهد و دقت بسیار هماهنگ کرد تا که از تهران به کالیفرنیا برسد.
نوبت قبل هم یک سه تار (ساخته ویژه آقای بابایی) را به وسواس پیگیری کرد تا که از تهران به قطر و از قطر به بلَغَ مغربَ الشّمس بیاورم، باشد که به سرپنجه هنر، انعکاس صدای ماهور و راست پنجگاه را در آن سمت کره خاکی به طنین در آورد... آنهمه دلدادگی به کشور و آن دقت در پیگیریِ جریان تولیدات فرهنگی/هنری، واقعا برایم عجیب بود. آنهم به رغم زندگی پیچیده و دشوار ینگه دنیا.
🔳 جمعه شب همدیگر را دیدیم در مقابل کانون توحید سن حوزه و به محض خروج از ماشین با انرژی و سرحال، سلام و علیک و روبوسی.
گفتم چطور نبوسمتان بعد از اینهمه وقت؟ و بعد از آنهمه نبوسیدن های کرونا! خندید. ولی واقعا آیا گمان می کردی که به این سرعت پس از دیدار، آن چهره شاداب و آنهمه تحرک، یکباره اینگونه خاموش شود؟
به حجب و حیا و به زمزمه گفتم آقای مختاباد، ایام به سرعت می گذرد، آیا ایرادی نیست که امشب عکسی یادگاری با جناب دکتر سروش بیندازیم؟ بدون لحظه ای تامل، به چهره باز و با همان سرحالی روی به دکتر سروش گفت: می خواهند با شما عکس بگیرند!
عکس را گرفت و همان لحظه هم فرستاد. همه امور و همه کارهایش سریع.
و با چهره گشاده.
آن شب محور سخنان دکتر سروش در کانون توحید درباره مهندسی فرهنگی و تاریخچه شورایعالی انقلاب فرهنگی بود. در حین سخنرانی، جناب مختاباد (چطور بگویم مرحوم؟) آمد و نشست و گفت: کنار شما بشنوم!... حدود دو ساعت را در کنار عزیزی بودن و یکباره این خبر...چرا؟
🔳دکتر سروش به شرح و ذکر خاطراتش از شکلگیری شورایعالی انقلاب فرهنگی پرداخته بود و من در خیالات تجسم می کردم آن ایرانی را که رواداری در آن تا به آن حد برسد که این دست گفتگوها بجای برگزاری در سن حوزه در تهران باشد و مستمع بتواند حرفهای مختلف را شنیده و خودش انتخاب کند... در عالم خیال تجسم می کردم که ایکاش اینهمه پاره پاره شدنها و اینهمه پراکندگیها در میان ما ایرانیان رخ نداده بود، ایکاش امکان باهم حرف زدن هایمان برقرار بود و... هی بیدار شو! سمبادۀ واقعیت زندگی، همه ما را سائیده. از آن خیال هنوز 48 ساعت نگذشته که عزیزت پرکشیده... و کجا؟ در سرزمینی به دور از همۀ عزیزانش.
🔳 لعنت به هجرت! نفرین بر دوری.
هجرت امری ضروری در رشد انسان و شکلگیری تمدن هاست. هجرت غیر قابل اجتناب است ولی «هجرتِ هنرمند» مساله اش فرق می کند. هجرت هنرمند، مشابه مهاجرت یک پژوهشگر علوم مهندسی و ریاضی نیست؛ هنرمند به محض اینکه رفت، بخش زیادی از شعاع فعالیتش محدود می شود. مشابه آن پزشک جراح است که دستهایش به لرزش باشد. جراح، برای کار به دست نیاز دارد و هنرمند برای کار به جامعه نیاز دارد و مخاطب.
بخشی از خلق هنری، محصول ارتباط دایم با مخاطب است.
🔳برای برخی شغلها/کارها مهاجرت «نکردن» اشتباه است و برای هنرمند، مهاجرت کردن.
بهرام بیضائی باید در تهران باشد. ایستاده بر روی صحنه تئاتر سنگلج. مختاباد باید در تهران باشد. در مرکز پژوهشهای موسیقی یا در تالار وحدت. بودنِ بهرام بیضایی با آن ذهن و آن قلم سحرانگیز در «دانشگاه استنفورد» بی معناست. بودن مختاباد در سلیکن ولی اشتباه است. جای هنر و محل تولید هنر در میانۀ جامعه است. هنرمند را وقتی بیرون بردی خشک می شود.
🔳مختاباد البته طراوت ذهنی خود را حفظ کرده بود و نقش کلیدی در برگزاری جلسات حوزه اندیشه در میان ایرانیان منطقه بی اریا داشت. حاصلِ بخشی از پویایی و دقت مختاباد، ضبط دقیق و منظم جلسات #مولوی_شناسی دکتر سروش بوده است. جلساتی که درباره شناخت و شرح مولانا از منحصر به فردترین جلسات ادبی تاریخ معاصر کشورمان است. جلساتی که شهد کلام مولانا را تا ابد به کام فارسی زبانان خواهد نشاند.
مختاباد جدای از اهتمام در «برگزاری» جلسات، در «بارگذاری» مباحث بر تلگرام، یوتیوب... نیز نقش مهم و موثری داشت و ازین جهت بخش مهمی از جلسات حوزه اندیشه به واسطه حضور او حفظ شد و این کار، کارِ دل بود. و کدام کار است که به پایۀ کار دل برسد؟
خدایا! در روزگار هوش مصنوعی و ایامی که انسان از آگاهی و هوش هم «مصنوعی»اش را خلق می کند، دل و تپش های دل که مصنوعی ندارد. دل و شوق فقط کار خود انسان است... چرا باید اهل دل اینطور خاموش و آسان بروند؟
آسمان چون جمع مشتاقان پریشان می کند/
درشگفتم من، نمی پاشد ز هم دنیا چرا؟
www.tgoop.com/solseghalam
BY ارزیابی شتابزده
Share with your friend now:
tgoop.com/solseghalam/2086